donderdag 19 oktober 2017

Economie en klimaat, water en vuur

Wat ik zo raar vind aan Rutte III, nou ja er is van alles aan raar, maar specifiek: een ministerie van economie èn klimaat. Zijn ze in Den Haag gek of ben ik het, want dat is toch water en vuur?

Met wat schijnheiligheid, niet zo moeilijk voor de dames en heren politici, zou je kunnen redeneren: een integere minister maakt toch een secure afweging tussen het een en het ander? Ik zou zeggen, vraag het aan Henk Kamp, de laatste echte liberaal die het Haagse heeft verlaten, althans op het punt staat dat te doen. Die is kampioen schipperen, weliswaar zonder klimaat, maar met een selectieve neus voor Gronings gas.

Rutte c.s. lijkt vooral uit te zijn op een gunstig economisch klimaat, dat zal het zijn. En over ruiken gesproken, makelaars en projectontwikkelaars hebben daar neuzen voor, die voor de neus van Kamp niet onderdoen. Vorige week ontstond er een kortstondige rel rond een ‘vooraanstaande’ Eindhovense makelaar, die vindt dat de krapte op de woningmarkt maar moest worden aangepakt door de groene zones tussen stad en randgemeenten te bebouwen. Te gek voor woorden, natuurlijk, want dan zou fysiek een Groot Eindhoven ontstaan. En als één ding duidelijk is over de eventuele herindeling van de gemeenten in Zuid-Oost Brabant, dan is het dat niemand dat wil, ook de burgerij niet, zo viel uit een onderzoekje van het ED af te leiden.

Peter Stiekema reageerde: ‘Als je de makelaars de kans geeft wordt heel Nederland één Randstad en wordt de Veluwe omgeturnd tot het Nieuwe Schiphol.’ enz. Als de lezer het nog niet door zou hebben: dit zijn de ambities van ‘de economie’.

Volgende rel. Een makelaar en een projectontwikkelaar hebben achter een villawijk in Waalre alvast een bosperceel gekapt, zonder dat iemand weet wat daar gaat gebeuren. Als projectontwikkelaar kun je je handel wel opdoeken, als je niet de gelegenheid krijgt, de boel te verstenen. Drie keer raden dus wat daar in Waalre straks gaat gebeuren. En verstening is de vijand van het klimaat. Dezelfde projectontwikkelaar is bezig, een ‘tip’ in Best waarop vroeger een klompenfabriek stond, zó dicht met koophuizen te bebouwen dat men zich afvraagt, hoe de gemeente dat heeft kunnen toestaan. Tenzij die gemeente contractueel door de projectontwikkelaar klem is gezet. Over dit soort zaken blijft het gissen, want ook over grondexploitatie wordt in Best alleen maar in ‘t geheim vergaderd.

Ben ik afgedwaald van de controverse economie-klimaat? Ik denk het niet.

woensdag 11 oktober 2017

Natuurlijk komt het straks van bovenaf

De al dan niet oprechte pogingen, de onafwendbare herindeling van gemeenten van onderop in gang te zetten, dreigen te mislukken. Zodat als de best denkbare praktijk straks uit de bus zal rollen dat – als vanouds – de maatregelen van bovenaf zullen worden opgelegd. Met andere woorden, waar nodig zullen gemeenten worden samengevoegd.
Samenwerking op cruciale terreinen als woningbouw en bedrijvigheid  blijft een optie, maar dat is niet genoeg. De democratische vormgeving ervan is bij experimenten  in de loop van meer dan een halve eeuw onmogelijk gebleken, zonder dat een vierde bestuurslaag, met directe verkiezingen, tussen gemeenten en provincie in zou worden gevormd.  En dat wil niemand. Zelfs de zin van een provinciaal bestuur in deze tijd vormt steeds vaker een punt van discussie.
Hoewel een fusie van gemeenten van oudsher een kwestie is van provinciale sturing en parlementaire wetgeving, heeft de nieuwe coalitie in Den Haag het nodig gevonden aan gemeentelijke hervormingen nog een ‘dwingende’ passage te wijden in het regeerakkoord. De wijze waarop het Eindhovens Dagblad  daar – logisch, want als het onderwerp ergens hot is, dan is het wel in Zuid-Oost Brabant – aandacht aan gaf, liegt er niet om. Ik citeer de inleiding: Komt er een einde aan het gedraal van te kleine gemeenten die eigenlijk niet langer zelfstandig kunnen functioneren? Het nieuwe kabinet geeft provincies de ruimte herindeling van bovenaf op te leggen.
In een eerder aan dit onderwerp gewijd stukje, Oerpopulisme: alles bij het oude laten, gaf ik al aan, weinig vertrouwen te hebben in de gedachtenvorming van de gemeenteraad van Best, zoals die tot uiting kwam bij de voorbereiding van de aan ‘de toekomst’ gewijde openbare raadsvergadering van 9 oktober jongstleden. De uitkomst van die vergadering was daardoor uiterst voorspelbaar: ‘We willen zelfstandig blijven en de oplossing zoeken in verdere samenwerking.’ Ik moet D66 wel nageven dat zij, met twee eenmansfracties, bereidheid toonde alsnog met buurgemeente Oirschot te praten, maar daarvoor was dus geen meerderheid te vinden.
Kan Best staat maken op een kwalitatief hoogwaardig bestuur? Oei! Alleen al de beschamende gang van zaken rond wat ik de burgemeesterskwestie ben gaan noemen (Anton van Aert ontbrak als sturende en inspirerende voorzitter op misschien wel de belangrijkste raadsvergadering van het jaar) geeft te denken. Het is oorlog binnen de Bestse politiek, een situatie die, zij het in een andere context, begint te lijken op de janboel in de gemeente Nuenen.
Er is, meer in het algemeen, nog een aspect dat vragen oproept. Wat is de democratische waarde van besluitvorming door een gemeenteraad die bij wijze van spreken op z’n laatste benen loopt? Welke partij heeft het lef, aan het gedraai een einde te maken door in haar verkiezingsprogramma  voor 21 maart 2018 een genuanceerd standpunt in te nemen over de toekomst van de gemeente, anders dan het gemakzuchtige en populistische  ‘we blijven zelfstandig’?

maandag 9 oktober 2017

Niet-Friezen met Fries accent

ollanders die zich in Brabant vestigen zullen niet gauw de zachte g overnemen. Het omgekeerde gebeurt wel – zuiderlingen die er baat bij denken te hebben, zich een harde g aan te meten – maar dat leidt vooral tot potsierlijkheden.
Maar Nederlanders – zo staat het in de Leeuwarder Courant - die in Friesland wonen, nemen, zelfs al spreken ze geen Fries, ongemerkt de Friese manier van spreken over. Ze leggen de klemtoon anders. De krant weet dit van een onderzoeker, die hierop aan de Rijksuniversiteit Groningen hoopt te promoveren. Is dit belangrijk voor de Friezen? Ja, in verband met het ontwikkelen van spraak herkennende software.
Ik heb vijf jaar als uit Brabant afkomstige journalist in Friesland gewoond en gewerkt. Kreeg korte tijd les in het Fries van een mevrouw met als binnenkomer:
Bûter, brea en griene tsiis,
Hwa dat net sizze kin, is gjin oprjuchte Fries.

(Boter, brood en groene kaas, wie dat niet kan uitspreken is geen Fries.)

Het was de truc van de vrijheidsheld Grote Pier (ca.1500) om in de strijd Hollanders en Friezen uit elkaar te houden; vergelijkbaar met het herkennen van in Nederlandse uniformen gestoken Duitse spionnen in 1940, die immers Scheveningen niet op z’n Nederlands kunnen uitspreken.
Ik had een Leeuwarder schoonfamilie, die zich van het zogenaamde stadsfries (een dialect dat het midden houdt tussen Fries en Nederlands) bediende. Ik vond dat wel een grappig taaltje en nam, na de nodige gewenning (tijd uitgesproken als tiet) het op den duur zodanig over dat een zwager zei: ‘Wat prate jou plat.’ Ik vrees, dat toen ik in 1961 weer bij een Brabantse krant ging werken, dat accent nog niet helemaal kwijt was. Het is me evenwel nooit voor de voeten geworpen.  En al gauw was ik, mede dankzij de taal van een gewaardeerde collega ('t Is ammel wa) weer Brabander.

maandag 18 september 2017

Dit duurt allemaal veel te lang

Het is nu al een maand geleden dat een openbaar debat in de gemeenteraad over de relatie van de gemeente Best met haar burgemeester, Anton van Aert, ‘voor onbepaalde tijd’ werd uitgesteld. De heer Van Aert is, zo bleek later dan gewenst, met ziekteverlof. De hoop die cultuurwethouder John Verheijen, optredend als locoburgemeester bij de officiële opening van Cultuurspoor/Cultuurbank uitsprak, dat Van Aert spoedig op zijn post zou terugkeren, bleek twee dagen later al ijdel. De burgemeester is ‘aangedaan’ door de commotie die is ontstaan doordat hij, tegen de uitdrukkelijke wens van de raad plus de desbetreffende bepaling in de gemeentewet in, tijdens zijn volledige eerste ambtstermijn niet als ingezetene van Best is ingeschreven en blijft ‘voor onbepaalde tijd’ thuis zitten. Hij mijdt elk contact .
Dit duurt allemaal veel te lang. Onder de burgerij van Best heerst verwarring. Aan de ene kant blijkt uit ingezonden stukken in diverse bladen dat de mensen de situatie ofwel niet begrijpen, ofwel de burgemeester het rijden van een scheve schaats verwijten. Anderen vinden het maar een storm in een glas water en spreken hem bemoedigend toe.
Het is moeilijk, op dit moment in te schatten, of er nog een kans bestaat dat de heer Van Aert zijn ambtstermijn (die nog een jaar zou lopen) afmaakt. Over twee weken is de eerstvolgende raadsvergadering. De agenda is nog niet bekend. Vanavond komt het Presidium (fractievoorzitters) bijeen; mogelijk levert dat de informatie op waarnaar iedereen uitkijkt.
Een ding is wel zeker, het moet gedaan zijn met de achterkamertjespolitiek die tot dusver de hele affaire kenmerkt.

donderdag 14 september 2017

Toch maar weer eens: ‘Boeven van weleer’

Die discussie over omstreden helden uit het verleden duurt intussen al meer dan tien jaar, om precies te zijn sinds de uitglijder van toenmalige premier Balkenende over VOC-mentaliteit. Van het een kwam het ander. In Hoorn is het gewraakte standbeeld van J.P. Coen daarna, na veel gekissebis, voorzien van een verklarende, respectievelijk relativerende tekst. Een keurige oplossing. Nu nog de naar hem genoemde tunnel? Ik zou zeggen, ach nee, laat maar.

Want ik ben het eens met degenen die vinden dat je de geschiedenis niet moet uitwissen. Dan kunnen we wel aan de gang blijven. Ook als het gaat over Willem van Oranje en zijn nazaten. En ik weet zeker dat er mensen zijn die vinden dat een Prins Bernhardlaan niet hoeft.

Zes jaar geleden alweer schreef ik een stukje over hetzelfde onderwerp: Boeven van weleer. Daarin ging het over onder anderen de aanvoerder van de Watergeuzen in de Tachtigjarige Oorlog, de Limburger Willem II van der Marck, heer van Lumey  bijgenaamd Het Everzwijn, vooral bekend als de veroveraar van Den Briel op 1 april 1572 , tevens verantwoordelijk voor de moord op 19 monniken uit Gorcum. Ja, het was vooral een godsdienstoorlog.

Merkwaardige samenloop: een protestants-christelijke basisschool in Best (gemeente, doe eens iets aan die overzichtskaart op de website, want die is uit het jaar nul), die school dus is gevestigd aan de Lumeystraat. Ik heb destijds het onderwijsteam van de school voorgesteld, de leerlingen, eventueel samen met de Bestse schrijver van historische jeugdromans Rob Ruggenberg, eens bij te praten over de man naar wie ‘hun straat’ is genoemd. Dat vonden ze wel een aardig idee en ze zouden het in de groep gooien. Nooit meer iets van gehoord.

woensdag 30 augustus 2017

Machines

Bij ons in de wijk wordt wekelijks het gras gemaaid. Met een machine, uiteraard. Zelfs in juni, toen de gazons helemaal waren vergeeld door een combinatie van droogte en zonnehitte, ging die machine er overheen. Dienstrooster is dienstrooster, Befehl ist Befehl.

We zullen er mee moeten leven, met al die machines. Want: drie weken aan een stuk werden de gevels van appartementsgebouwen met de hogedrukspuit gereinigd. Lawaai. Tussendoor kwam de veegmachine van de gemeente langs, om de eerste gevallen blaadjes uit de goot te halen. Daags erna lagen er weer nieuwe; de bomen zijn vroeg met het loslaten van die bladeren. Straks komen de bladblazers. Maar eerst nog de glazenwassers. Die mogen slechts tot op bepaalde hoogte met een ladder werken. Hoger schrijft de Arbeidswet een hoogwerker toe. Alweer een zware machine die sporen trekt in het gras, maar een kniesoor die daar op let.

De machines draaien allemaal op fossiele brandstof, dus de Parijse klimaatakkoorden in aanmerking genomen, mogen we toch hopen op verbetering, in de zin van een zacht zoemend alternatief. Want waarom zou je benzine en diesel wel uit de auto bannen en niet uit de aandrijving van al die andere machines?

Tot dan doe ik, ook al is het nog zo warm, af en toe de buitendeur dicht.

zondag 27 augustus 2017

Vuelta

De Vuelta is best om aan te zien. Sinds ook de Giro uitgebreid op tv is te volgen, hebben we de smaak te pakken gekregen van de landelijke rondes voor en na de Tour. En de landschappen zijn altijd mooi meegenomen. De Tour is overwegend groen, de Vuelta okergeel – dat woeste karakteristiek Spaanse landschap. Straks verschijnt Don Quichot van achter een heuvelrug.

De prestaties van de Nederlandse renners in de Vuelta zijn tot dusver niet om over naar huis te schrijven. Wat dat betreft heeft de NPO deze keer - in tegenstelling tot bij de Giro - goed gegokt. We zijn dus aangewezen op de VRT (Eén) en Eurosport.

Eurosport heeft het nadeel van de reclameblokken, de VRT dat van de waanidee dat elke minuut moet worden volgekletst. Twee mannen die nauwelijks van elkaar zijn te onderscheiden. Eurosport heeft een mannelijke en een vrouwelijke presentator. We waren het er al gauw over eens dat die vrouw (ik heb op eurosport.nl vergeefs naar haar naam gezocht) een prettige stem heeft. Al heeft Levensmaatje bezwaren tegen haar uitspraak van de g. Over vrouwelijke stemmen op radio en tv schreef ik eerder: Gekwek in de ruimte.